Z049 - Drut z pamięcią kształtu

Odcinek drutu, który posiada pamięć kształtu. Można nadać mu dowolny kształt – zgiąć, zwinąć w sprężynkę itp. Po podgrzaniu (w ciepłej wodzie lub za pomocą suszarki do włosów) przyjmuje kształt pokazany na zdjęciu. Kształt, który „pamięta”.

Wykonanie doświadczenia:

1. Zwiń lub zegnij odcinek drutu, nadając mu dowolny kształt.
2. Ogrzej poprzez skierowanie na drut strumienia ciepłego powietrza z suszarki do włosów lub poprzez zanurzenie w wodzie o temperaturze powyżej 55°C.
3. Obserwuj, jak drut przyjmuje kształt, który .,zapamiętał".

Drut jest wykonany ze stopu niklowo-tytanowego (Ni-Ti), zwanego nitinolem. Stop ten ma dwie fazy: niskotemperaturowa(martenzyt) i wysokotemperaturowa (austenit). Drut odkształcamy w temperaturze pokojowej (znajduje się wtedy w fazie martenzytu). Struktura krystaliczna stopu ma po- stać warstwową. Odkształcenie powoduje przesuwanie się warstw względem siebie. Podczas ogrzewania następuje przejście fazowe do austenitu, poszczególne warstwy wracają ,,na miejsce" i drut przyjmuje "zapamiętany" kształt. Temperatura przejścia fazowego zależy od zawartości niklu oraz tytanu w stopie. Stopy z pamięcią kształtu są szeroko stosowane w technice oraz w medycynie (z tego typu stopów, głównie z nitinolu, wykonywane są różnego rodzaju implanty).

Wygląd produktu na zdjęciu może odbiegać od wyglądu produktu w rzeczywistości.